Kultura ludowa w MOZK

Zadanie wpisuje się w szerszą strategię dokumentacji i ochrony dziedzictwa kultur tradycyjnych na obszarze ziemi kaliskiej realizowaną przez Muzeum Okręgowe Ziemi Kaliskiej.

W 2017 r. we współpracy dr hab. Anną Weroniką Brzezińską opracowana została perspektywa działań związanych z badaniami terenowymi ziemi kaliskiej, utworzeniem nowej etnograficznej wystawy stałej w muzeum (realizacja 2021 r.), wystawy stałej rzeźby ludowej w skansenie w Russowie a także koncepcję wystawy czasowej poświęconej dziejom kaliskiej Cepelii.

W 2018 r. w programie MOZK szczególny akcent położony został na dziedzictwo kultury ludowej. W muzeum prezentowana była wystawa czasowa pt. „Twórcy – Wytwórcy – Przetwórcy. Z dziejów kaliskiej Cepelii’, której szczególną cechą był nie tylko podejmowany temat, ale również udział w jej tworzeniu byłych pracowników Kaliskiej Spółdzielni Pracy i Rękodzieła Artystycznego.

Wydarzeniem towarzyszącym wystawie była konferencja naukowa „Twórcy - Wytwórcy - Przetwórcy. Wokół problematyki wzornictwa regionalnego”. Było to zdarzenie o dużym znaczeniu dla muzeum, gdyż po raz pierwszy w jego dziejach w murach MOZK zebrało się ogólnopolskie gremium badaczy kultury ludowej. Pokłosiem konferencji jest monografia poświęcona tematyce wzornictwa regionalnego. Konferencja stworzyła również warunki do zintegrowania się środowiska etnografów i etnologów zaangażowanych w ochronę i popularyzację wiedzy o tradycyjnym dziedzictwie kulturowym. Projekt realizowany był ze środków MKiDN Kultura ludowa i tradycyjna 2018 i został nagrodzony w konkursie na Wydarzenie Muzealne Roku w Wielkopolsce „IZABELLA 2018.” Monografię można przeczytać tutaj. Natomiast wystąpienia prelegentów znajdziesz na naszym kanale YouTube. 

Z uwagi na duże zainteresowanie tematyką wystawy cepeliowskiej MOZK planuje kontynuować ten temat i zebrać relacje od byłych pracowników spółdzielni oraz uzupełnić je o badania archiwalne . Efektem będzie publikacja w całości pokazująca historię i dzieje kaliskiej Cepelii.

Kontynuując starania o popularyzowanie kultury tradycyjnej w 2018 r. MOZK zorganizowało w oddziale w Russowie pierwszą edycję Turnieju Kół Gospodyń Wiejskich Południowej Wielkopolski. Turniej odbywał się pod patronatem honorowym Narodowego Instytutu Dziedzictwa. Celem Turnieju jest ochrona i dokumentacja najcenniejszych tradycji regionalnych w dziedzinie kultury ludowej, folkloru i twórczości nieprofesjonalnej. 25 maja 2019 r. odbyła się druga edycja Turnieju, w którą zaangażowało się szereg podmiotów z sektora prywatnego i biznesowego, co świadczy coraz większym poziomie społecznej odpowiedzialności biznesu w aspekcie zachowania kultury tradycyjnej.

MOZK nie zapomina także o najmłodszych odbiorcach kultury. Z myślą o nich wydana została kolorowanka etnograficzna pt. "Wzorki kaliskie" zawierająca 16 rysunków zabytków etnograficznych pochodzących ze zbiorów Muzeum Okręgowego Ziemi Kaliskiej reprezentatywnych dla kaliskiego m.in. bęben sznurowy, basy kaliskie, wzory haftów i malowanych tkanin. Każdy rysunek opatrzony jest fotografią zabytku oraz krótkim opisem.

Podsumowaniem działalności MOZK w tej dziedzinie w 2018 r. były warsztaty wzornictwa regionalnego Południowej Wielkopolski oraz publikacja pt. „Wzornik Południowej Wielkopolski”. Zdanie to zostało dofinansowane przez NCK ze środków programu „Kultura –Interwencje 2018. EtnoPolska”. Publikację obejrzeć można tutaj.

Rok 2019 rozpoczęliśmy od realizacji dwóch projektów dofinansowanych przez MKiDN z Programu "Kultura ludowa i tradycyjna 2019". 

Pierwszy projekt pt. "Malowane kwiaty. Mistrzowskie warsztaty z Mirosławą Piechowicz z Kalisz" polega na międzypokoleniowym przekazaniu tradycji malowania tkanin zgodnie z techniką i estetyką charakterystyczną dla nieistniejącej już Kaliskiej Spółdzielni Pracy i Rękodzieła Artystycznego "Cepelia" poprzez przeprowadzenie warsztatów mistrzowskich z malowania tkanin przez Mirosławę Piechowicz, wieloletnią pracowniczkę Działu Malarni kaliskiej Cepelii. W warsztatach wezmą biorą udział osoby zainteresowane kontynuowaniem tradycji kaliskiej Cepelii zamieszkałe na terenie Kalisza i okolic. Działania są dokumentowane a zwieńczeniem programu stypendialnego będzie zaprezentowanie efektów osiągniętych podczas warsztatów na wystawie w dawnej siedzibie fabryki "Runotex" w Kaliszu.

Zadanie drugie pt. "Melodie od Ostrowa" ma na celu dokumentację, archiwizację i upowszechnianie tradycyjnych pieśni i melodii pochodzących z okolic Ostrowa Wielkopolskiego poprzez opracowanie merytoryczne niepublikowanego maszynopisu zawierającego wykonany w latach 30. i 60. XX w. spis tradycyjnych pieśni i melodii ze wsi powiatu ostrowskiego; przeprowadzenie kwerend etnograficznych i muzykologicznych dotyczących melodii i pieśni oraz etnograficznych badań terenowych we wsiach, w których zostały spisane; wydanie publikacji zawierającej melodie i pieśni wraz z komentarzem dotyczącym etnomuzykologicznego, etnograficznego i współczesnego kontekstu ich funkcjonowania; otwarte spotkanie ze wspólnym muzykowaniem i śpiewaniem a także spotkanie dla zespołów śpiewaczych i kapel z Południowej Wielkopolski.

  • MOZK - logo
  • Instytucja Kultury Samorządu Województwa Wielkopolskiego - logo
  • NCK - logo
Script logo